باید خانه را حفظ کرد

در ابتدای این نشست منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره فیلم فجر بیان کرد: امیدوارم همه ما با عشق به سرزمین به فرهنگ، با عشق به هنر روز خوبی را شروع کنیم، می‌دانم و شما هم بهتر می‌دانید که شرایطی که در جامعه ما حاکم است اجتناب‌ناپذیر می‌کند همدردی با همه کسانی که جان‌های خود را از دست دادند؛ جان‌هایی که می‌توانست در راه رشد و پیشرفت آینده این سرزمین موثری باشد.

وی اضافه کرد: از بین رفتن هر قطره خون ایرانی درد سنگینی است اما باید زندگی و کار کرد و خانه را حفظ کرد. خانه سرزمین، وطن، ارزش‌ها و اعتقادات ماست و البته برای ما علاقه‌مندان سینما، خانه سینمای ماست.

رویداد ملی فجر موجب همگرایی می‌شود

شاهسواری در ادامه نشست خبری عنوان کرد: جشنواره در قالب یک رویداد ملی در همه این سال‌ها توانسته نیروهای درخشانی را به سینمای ایران اضافه کند در حوزه‌های هنری، فنی، اجرایی و… گویا باغ بزرگی است که میوه‌های خود را به آینده این سرزمین اهدا می‌کند به افتخار این رویداد ملی امروز ایستاده در خدمت شما هست، فکر کردم باید ایستاده و آغوش باز باشیم به حرمت کسانی که در هر کجایی که هستند دلشان برای این سرزمین می‌تپد به امید روزهای پر از امید و آرامش و امیدوارم همه کمک کنیم این رویداد ملی به یک همبستگی و همگرایی ملی تبدیل شود و ما را کنار هم قرار دهد.

وی اضافه کرد: ما کنار هم هستیم گاهی به بهانه‌های دلنشین نیاز داریم امیدوارم امروز فرصتی شود یک بار دیگر با آغوش باز کاری کنیم که آینده، برای همه مردمان سرزمین درخشان باشد.

دبیر جشنواره فجر تصریح کرد: این حس قلبی و روحی من بود که باید به شما به اشتراک می‌گذاشتم. این رویداد ملی سابقه ۴۴ ساله دارد و امسال تغییراتی در آن ایجاد کردیم. در ابتدای فراخوان مقدمه کوتاهی قید شده بود که نیاز به بازنگری در شیوه‌های اجرایی و رویکردها داشت تا به فضایی تبدیل شود که به کشف استعداد منجر شود. در فراخوان قید شده بود که به دلیل ماهیت ملی، ذی نفعان بسیاری دارد فقط ما فیلمسازان و رسانه‌ای ها ذی نفع آن نیستیم مردم دوستداران سینما، نهادها و دستگاه‌ها ذی نفع هستند اساسا میل به این ذی نفعی را باید به فال نیک گرفت و بدون توجه به این گروه عظیم نمی‌شود تغییرات را انجام داد. ما در برخی مقاطع به لحاظ شکلی تغییراتی دادیم و ترجیح دادم به جای حرف زدن عمل کنیم و عمل را شما مشاهده کنید و نقد کنید.

فیلم‌های دغدغه‌مند در جشنواره حضور دارند

در ادامه پرستو فرهادی از ایسنا درخصوص ویژگی‌های متفاوت جشنواره‌ در چندسال اخیر که محلی برای به کنش‌ و واکنش‌ها شده و اهمیت جشنواره برای مردم در شرایط کنونی جامعه پرسید که شاهسواری پاسخ داد: فکر می‌کنم سینما یک پروژه نیست بلکه یک پروسه است که صرفا با حضور تماشاگر و مخاطب شکل نمی‌گیرد. گاهی اوقات در موقعیت‌هایی قرار می‌گیریم که بیم خودمان و احساسات و منافع دراز مدت چاره‌ای جز انتخاب نداریم مطلع هستم که همکاران من که در جشنواره فیلم دارند تحت فشار هستند. باید خطاب به آنها بگویم دمشان گرم و ممنونم که سینما را زنده نگه می‌دارند و آنها فیلم می‌سازند که دغدغه و درد مردم را بازتاب دهند و امسال عمده فیلم‌ها به دغدغه‌ها پرداخته است.

وی اضافه کرد: سینما به عنوان پیشاهنگ نظام فرهنگی کشور پیش‌بینی می‌کرد که مثل این روزها تلخ شود ما وظیفه داریم نه از بیچارگی بلکه از دغدغه مندی کنار مردم باشیم. ترک کردن خانه و فرهنگ اوضاع را از این بدتر خواهد کرد ما باید مرهم باشیم بر زخم، نه اینکه نمک بر زخم‌های مردم بپاشیم با توجه به همه شرایط موجود زندگی قابل تعطیل نیست تلاش ما ادامه دارد و از رسانه‌ها در خواست می‌کنم کنار هم باشیم تا فارغ از دردهایمان کنار هم جمع شویم.

شاهسواری تصریح کرد: بدون درد مشترک آرمان مشترکی شکل نمی‌گیرد آن وقت هر کسی می‌خواهد به سمت و سویی برود و خواسته‌های خودش را جلو ببرد سینما بالاتر از هر پدیده اجتماعی دیگری قرار دارد ما با سینما در متن جهان هستیم. ما بدون تصویر حاشیه جهان خواهیم بود. دغدغه همه همکاران من در سینما این است که با عشق به سینما همچنان این تلاش را ادامه دهیم و به موفقیت تبدیل شود.

سپس شاهسواری در پاسخ به پرسش فرهیختگان درباره‌ سیمرغ مردمی بیان کرد: جایزه ویژه تماشاگران در این رویداد یکی از مختصاتی است که کمتر در جای دیگر نمونه‌اش را پیدا می‌کنید. یاد سیف‌الله داد گرامی باد که بانی این جایزه شد. سال پیش خودم بودم و امکان داشت باز هم با یک صدم رای فیلم دیگری معرفی شود، اما انصاف و عدالت حکم می‌کرد همان فیلمی که از آرا درآمد، اعلام شود اما با این حال فاصله آرا ناچیز بود امسال دوستان خانه سینما مسئولیت این موضوع را بر عهده گرفتند. ما هم نگرانی‌هایی درباره شرایط اینترنت داریم اما تلاش کردیم به شیوه‌های سنتی برگردیم چون آن شیوه مشارکت را بالا می‌برد یکی از اشکالات سال گذشته این بود که کم بودن مشارکت باعث می‌شود چیزهایی از صندوق دربیاید که مد نظر ما نیست ولی امکان‌پذیر نبود که بتوانیم در شرایط فعلی آن شیوه سنتی را برگردانیم چون به نیروی زیاد و آموزش دیده نیاز داشت. در سال‌هایی که در خانه سینما بودم و این شیوه را اجرا می‌کردیم از ماه‌ها قبل نیروها جمع می‌شدند، آموزش می‌دیدند و آداب ماجرا را یاد می‌گرفتند امسال هم سیمرغ مردمی داریم .

توضیحاتی درباره فیلم‌های خارج از مسابقه

خبرنگار مهر در خصوص تغییرات امسال جشنواره مانند حذف هیات انتخاب و تضمین استمرار آن و فیلم های بخش خارج از مسابقه پرسید و دبیر پاسخ داد: امسال فقط یک انیمیشن داشتیم و احساس کردم باید فرصتی برای نمایش آن فراهم شود و اجازه گرفتیم تا «نگهبانان خورشید» در بخش خارج مسابقه حضور داشته باشد.

وی ادامه داد: از طرفی جوانانی از خراسان هم فیلمی با هوش مصنوعی ساختند که من در جای دیگری از دنیا ندیدم و جستجویی هم کردم که مشابه آن را پیدا نکردم و تصمیم گرفتیم این فیلم هم فارغ از مضمون و کیفیت دیده شود و فرصتی برای مواجهه مستقیم با فناوری و تاثیر آن در مواجهه با موضوع و مضمون باشد. در خصوص استمرار تغییرات امسال اقای فریدزاده رئیس سازمان سینمایی باید پاسخ دهند. در حکم من مدت زمان دبیری جشنواره نبود اما این به این معنی نیست که همیشه باشم و به هر حال رئیس سازمان سینمایی باید این مسئله را پاسخ دهند.

تینا جلالی از اعتماد سوالی درباره شرایط موجود و اطلاع‌رسانی جشنواره و بخش جنبی و خارج از مسابقه جشنواره سال گذشته که باعث گرم تر شدن و رونق جشنواره شده بود، پرسید و شاهسواری گفت: سوال اول به روحیه من برمی گردد و به نظرم جشنواره، با فیلم جشنواره می‌شود نه با عکس و خبر. ما در این دوران در حال پیش تولیدها بودیم این‌ها ممکن است بار خبری داشته باشد، اما به نظر من از روزی که جشنواره آغاز می‌شود باید با آن رو به رو شویم.

او ادامه داد: سال گذشته قابل مقایسه با امسال نیست درواقع هر سال جشنواره از سال گذشته متفاوت خواهد بود، ما درکی از تغییر نداریم، تغییر تدریجی ولی با ماهیت متفاوتی است. جشنواره فیلم فجر با قید مفهوم رویداد ملی هر سال با شرایط جامعه متفاوت خواهد بود.

دبیر جشنواره گفت: در مورد بخش نمایش ویژه سال گذشته من فکر می‌کردم فیلم های درستی بودند و باید در بخش ویژه نمایش داده می‌شدند، امسال اما به همان تعداد فیلم سال گذشته که در بخش ویژه بود در بخش مسابقه ملی داریم. رشد کیفی و دغدغه‌مندی فیلم‌های امسال بسیار چشمگیر است و باید آغوش‌مان را برای حضور این فیلم‌ها و فیلم‌سازان باز کنیم.

ارائه توضیحاتی درباره برخی تغییرات در جشنواره

شاهسواری در پاسخ به پرسش روزنامه هنرمند درباره حذف هیات و روابط‌عمومی انتخاب بیان کرد: یکی از ماموریت‌های امسال من این بود که جشنواره را صاحب یک دبیرخانه دایمی برای آینده سینمای ایران کنم و با توجه به شرایط سخت اقتصادی‌ بالاخره یکی از ساختمان‌ها آماده شد و برای آن باید ساختاری تعریف می‌شد. با مشورت متوجه شدیم ما نیازمند واحدی به نام ارتباطات رسانه هستیم جشنواره معمولا اینگونه بوده که ۲۳ بهمن تمام می‌شده است در حالی که ما درباره جشنواره باید برندسازی کنیم و نشان جشنواره را ثبت و قانونی کنیم. لذا نیازمندیم که در فاصله پایان یک دوره از جشنواره با جشنواره بعد یک سلسله گفت‌وگو رقم بزنیم به نظرم سطح این ساختار با مدل کوتاه مدت تفاوت‌هایی دارد. مسعود نجفی مدیر روابط عمومی دوره چهل و سوم با همه تجاربش سال گذشته این ظرفیت را داشت و اتفاقاتی را رقم زد، ما می‌دانستیم باید دست به تغییر می زدیم البته که ریسک هم داشت اما این ریسک برای تغییراتی بود. ما عذرخواهی می کنیم، اما درنهایت چیزی دارد شکل می‌گیرد که باید به آن فرصت رشد بدهیم.

وی اضافه کرد: شیوه قبلی با آداب شخصی من همخوانی نداشت باید تغییر بافت رسانه‌ها را در جهان متوجه شویم با ایده‌های کهنه نمی‌شود وارد جهان نوی ارتباطات شد. من دنبال نقد و نظر هستم این این مسیر را با یکدیگر هموار کنیم تا اگر جایی را اشتباه رفتیم اصلاح کنیم. باید بتوانیم گفت‌وگوهای جدی را برای دوره‌های بعد شروع کنیم شما به عنوان اهالی رسانه یکی از ذی نفعان این رویداد هستید و ارتباطات شما با این رویداد نباید ده روزه و بیست روزه باشد.

وی در پاسخ به سوال دیگر این رسانه درباره حذف هیات انتخاب گفت: حذف هیات انتخاب ریسک بزرگی بود اینکه من به عنوان دبیر، مسئولیت خودم را به هیات انتخاب واگذار کنم بسیار ساده است اگر من کاری کنم مسئولیت آن را به‌عهده می‌گیرم من حق ندارم بگویم هیات انتخاب فیلم‌ها را انتخاب نکرده است. در این سال‌ها دیده‌اید که هیات انتخاب بارها از انتخاب ها مسئولیت گریزی کرده‌اند یک روزی اگر اسناد هیات انتخاب منتشر شود این مسئولیت‌گریزی را به وفور خواهید دید. نکته و ایده من این بود که تعدادی فیلم ثبت‌نام کرده‌اند، طبق مقررات می‌توانند حضور داشته باشند و یک سری آماده تحویل به دبیرخانه می‌شوند همه فیلم‌ها دیده و بررسی شده و گاهی چند باره دیده شده‌اند من هم آنها را به تنهایی ندیده‌ام، اما مسئول نهایی آن من هستم و پای همه را امضا کرده‌ام اگر خطایی باشد به عهده من است. اصلا فیلم‌های انتخاب شده را کنار بگذارید و بیایید امسال آن فیلم‌هایی که جا مانده‌اند را ببینیم آنگاه خواهیم دیدیم که خروجی هر دو با ده درصد اختلاف مثل هم است. من ترجیح می‌دهم به خاطر این ده درصد از مسولیت‌پذیری فرار نکنم.

چگونگی مدیریت هزینه‌های جشنواره

شاهسواری در پاسخ به پرسش خبرنگار میزان درباره مدیریت هزینه‌ها در جشنواره بیان کرد: به طور کلی من تهیه‌کننده هستم و فکر می‌کنم اگر پروژه‌ای را با هزینه کمی تولید کنم این موضوع اعتبار من را حفظ می‌کند. شرایط اقتصادی جامعه خوب نیست، معیشت مردم در خطر است تعداد زیادی از جمعیت کشور ممکن است گاهی با همان یارانه یک میلیون تومان گوشت و مرغ بخرند با فرض وجود پول هم باید آدابی را رعایت کرد. امسال خواهید دید که با حساست صرفه‌جویی کردیم یا با آداب شیک بودن. جایی که باید هزینه شود هزینه می کنیم زمانیکه که هزینه ها اضافه است هزینه نمی‌کنیم و آنجا که هزینه ها بیشتر شبیه نمایش و شو و ریخت و پاش است هزینه نمی‌کنم چون این مدل کار اصلا از من برنمی‌آید.

دبیر این رویداد در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرآنلاین درباره پخش دیجیتال فیلم‌ها و مکان نمایش آنها مطرح کرد: به لحاظ فنی دوستان در حال تلاش هستند و بعید می‌دانم در این بخش دچار مشکل شویم. سال گذشته هم این مسأله را داشتیم باید بگویم برخی سالن‌های ما به دریافت شناسه مجهز هستند، اما ممکن است فیلم به شکل هارد هم ارسال شوند و من از این بابت نگران نیستیم. درباره جنگ دوازده روزه هم باید بگویم این فرصتی برای همگرایی مجدد مردم این سرزمین بود و ما کار خاصی نمی‌کنیم چون سینمای ایران آنقدر واکنش‌های دقیقی دارد که چه در فیلم‌های کوتاه و چه در مستند و بلند، فیلمسازان ما با خلاقیت و هنرمندی خود واکنش نشان دادند. جشنواره مفتخر است که آن واقعه در آثار هنری بروز و ظهور پیدا کرده و خواهید دید که دوستان ما با کمک‌ها و حمایت‌های خود نگذاشتند این مسیر خالی از رهرو باقی بماند هر جوانی که فیلمی می‌سازد دقیق‌ترین و درست‌ترین واکنش به اتفاقی است که باعث همگرایی ما شد.

دبیر چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر در پاسخ به خبرنگار روزنامه جوان که درباره علت حضور پرشمار فیلم اولی‌ها و نبود هیات انتخاب جشنواره پرسید، گفت: همچنان معتقدم شبیه جشنواره فجر اصلا نداریم ممکن است در برخی ویژگی ها، جشنواره ها شبیه باشند و این امری طبیعی است.

وی اضافه کرد: در این سال‌ها جشنواره سه کار بزرگ کرده به سینمای ایران، اعتبار داخلی و خارجی داده، بازار ایجاد کرده و نیروی انسانی تربیت کرده مجموعه تخصص‌های که در سینما کار می‌کنند برای همین بخش است. شما کمتر در جشنواره‌های جهان جایزه صدا می‌بینید اما اینجا بود تا این شاخه رشد کند، طراح صحنه و تدوین‌گر و ..‌ به سینما اضافه شد.
وی درباره تعداد فیلم اولی‌های حاضر در جشنواره عنوان کرد: هیچ فیلمی در جشنواره فجر حاضر نیست که فارغ از سلیقه از کیفیت برخوردار نباشد. امسال همه عوامل هم جدید شدند در کنار کارگردان هایی که فیلم اولی هستند.

وی یاداور شد: این که چرا همکاران قدرتمند من که پایه‌های سینمای ایران هستند امسال حضور ندارند یا کمتر هستند بحث دیگری است. با این حال ما در شرایط رویش نیروهای انسانی درجه یکی در بدنه سینما هستیم بالاخره این ها هم باید از جایی شروع کنند. من روز رونمایی پوستر می‌خواستیم اسامی را اعلام کنیم و قلب من قبول نمی‌کرد که تلاش‌های این فیلم اولی‌ها دیده نشود و این فیلم‌ها با این کیفیت خوب دیده نشود. اما مطمئن باشید شاهد حضور هنرمندان حرفه‌ای در آینده خواهیم بود.

تغییر محل خانه جشنواره

دبیر جشنواره در پاسخ به سوال خبرنگار سینمای نو درخصوص ارتباط با رسانه‌ها و انتقال منتقدان و خبرنگاران از برج میلاد به ملت گفت: درست این بود که ما باید دفتری برای ارتباط با رسانه قرار می‌دادیم و بعد جشنواره که حتما این اتفاق برای سال‌های بعد خواهد افتاد. با این حال ما در شرایط ویژه‌ای از جمله نبود اینترنت مواجه شدیم و همچنان این گرفتاری موجود است و درگیر پست پروداکشن‌های پیچیده بودیم.

شاهسواری در خصوص حضور منتقدان در جایی دیگر گفت: کیفیت نمایش میلاد همیشه منتقدانی داشت و بسیاری معترض بودند. با مشورت با روابط عمومی تصمیم گرفتیم دوستان و عزیزان رسانه ای با احترام وارد سالن شوند و در کنار هم گعده کنند و این برای من پارامتر مهمی بود که دوستان رسانه در محلی جدا فیلم ببینند. امیدوارم شما به عنوان رسانه کمک کنید و مطالبه کاخ جشنواره را داشته باشید تا برای سال‌های بعد این مقدار دچار پراکندگی و مشکلات نشویم.

شاهسواری در پاسخ به پرسش مجله سینماچشم درباره فیلم اولی‌ها گفت: در پردیس ملت اینترنت قابل بهره‌برداری و موثری در نظر گرفته‌ایم در میان فیلم‌ها اینکه آیا فیلمساز فیلم اولی جریان‌سازی پیدا می‌شود یا نه؟ من تشخیصی ندارم اما رویش نیرو‌های جوان را داریم چه در تاریخ سینمای ما چه جهان گاهی یک نفر به قله می‌رود و این یک سرنوشت است. به قول مهدی فخیم زاده این همای سعادت است که باعث می‌شود گاهی اتفاقی بیفتد یا خیر. با دیدن چند فیلم نمی‌شود تشخیص داد که فیلمی تبدیل به جریان می‌شود یا خیر. اما در حوزه نیروی انسانی این جریان اتفاق می افتد.

وی در بخش دیگر گفت: من تحریم را نمی‌فهمم. آیا شده است ما در خانه را قفل کنیم و دیگر به خانه برنگردیم؟ مگر قبول نداریم انسان و آبادانی مفهومی یکسان دارند؟ ما با ترک حرفه و کار و خانه خود آیا دستاوردی به دست می‌آوریم یا نه آن را تحویل غاصبانش می‌دهیم؟ من ترجیح می‌دهم در حفظ خانه خود کوشا باشیم اگر پنجره آن هم شکسته باشد با پارچه و تخته جلوی طوفان را بگیریم. مگر این کار را در زندگی واقعی انجام نمی دهیم؟ آغوش جشنواره به روی هیچکسی بسته نیست هیچکسی به خاطر حرف و سلیقه‌اش از آغوش جشنواره کنار نمی‌رود.

دبیر جشنواره چهل‌چهارم در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری دانشجو درباره شفاف‌سازی برای مردم و رسانه‌ها و حذف هیات انتخاب و اینکه ممکن است به جهت برخی مشکلات اینترنت، فیلم‌ها آماده نشده باشد، تصریح کرد: ما درگیر ساختار دبیرخانه بودیم و مجموعه مسائلی که پیش آمد فرصتی پیش نیامد تا درباره فیلم‌هایی که ممکن است آماده نشود توضیحی بدهم و از این بابت عذرخواهی می‌کنم.

او ادامه داد: سایت فروش بلیت‌ها که باز شود شاید شاهد برخی تغییرات باشید و دوستان و عوامل فیلم‌ها شب‌ها به دفتر جشنواره می‌آیند و آنجا کار می‌کنند. در حال حاضر به جهت فنی و نرسیدن دو فیلم احساس خطر می‌کنم ممکن است این موضوع رفع شود و ممکن است رفع نشود. دوستان در تلاش‌ هستند که فیلم‌ها را برسانند. با همه این‌‌ها روز اول جشنواره همه فیلم‌ها در همه سالن حضور دارند.

لزوم ثبات مدیریت فرهنگی

شاهسواری در پاسخ به پرسش روزنامه صبا درباره تغییرات بیان کرد: بی‌ثباتی مدیریت فرهنگی یک بحث جدی می‌طلبد من هم موافقم که با تغییر دولت و مدیر، ساختارها و مدل هایی که جواب درست داده‌اند نباید تغییر کند مگر اینکه اشکالی داشته باشد. فریدزاده و صالحی وزیر فرهنگ اصرار دارند یک قاعده ثابت در نظام مدیریتی جشنواره فراهم شود مقدمه‌اش این است که پس از سال‌ها جشنواره صاحب دفتری با نام خودش شده است اینکه ما به کاخ جشنواره فکر نکردیم و یک سازمان مقتدر فعال در طول سال نداریم خوب نیست. به نظرم جشنواره می‌تواند صاحب اقتداری شود که مصایب مالی نداشته باشد. این روند مورد تاکید است برخی ممکن است نظام مدیریتی آنها نظام هزینه باشد و میل به پیمان‌کاری داشته باشند این به نظرم در صلاح یک دستگاه فرهنگی یک کشور نیست وقتی چیزی ثبات دارد، نقد معنا پیدا می‌کند، ولی وقتی چیزی متغیر است چگونه می‌خواهید نقد کنید و نظام فرهنگی کشور هم باید با ثبات باشد، اما شیوه‌هایی که تاکنون بوده یکی از بزرگترین موانع اقتدار فرهنگی کشور است.

منوچهر شاهسواری به خبرنگار روزنامه مردم سالاری درباره نشست‌های خبری جشنواره نیز گفت: من برای نشست‌های خبری کسی را اجبار نمی‌کنیم اگر هنرمندان آمدند که خانه آن‌هاست و قدم بر چشم ما گذاشتند اگر کسی به هر دلیلی نیامد ما به او احترام می‌گذاریم و به خودشان مربوط است. با این حال الان وقت خالی کردن صحنه‌ای را که خانه ما در مرکز آن است، نداریم و این اعتقاد من است. من نه کسی را از حضور منع می‌کنم و نه مجبور، چون در شأن من نیست. جشنواره با آغوش باز پذیرای هر سینماگری است که حضور داشته باشد، ولی شاید هم یک هنرمند، حالش خوب نباشد که بخواهد بیاید.

وی درباره رسانه‌های حاضر در جشنواره نیز گفت: من دخالتی در کار مسعود نجفی نکردم ولی تنها درخواستم این بود که جز اهل رسانه کسی کارت رسانه نگیرد و فقط کسانی که در رسانه هستند و کار خبری می‌کنند به عنوان اهالی رسانه حضور داشته باشند.

سپس شاهسواری در پاسخ به پرسش گلاویژ نادری درباره حضور یک انیمیشن‌ در جشنواره گفت: سه تا چهار انیمیشن ابتدا برای جشنواره ثبت‌نام کرده بودند، اما آماده نبودند و در مرحله تولید بودند، بنابراین ترجیح دادیم همان یک فیلمی را که آماده بود، ببینید.

وی در پاسخ به پرسش دیگر این رسانه درباره تغییر ساختارها عنوان کرد: من باز هم می‌گویم جشنواره فیلم فجر یک رویداد ملی است پس با هیچ جشنواره‌ای مقایسه اش نکنید اشکال این است که ما به سرعت به سراغ قیاس می‌رویم من نسبت به دانش سینمایی خود تواضع نمی‌کنم این به معنای آن نیست که همه چیز را می‌دانم، اما از بسیاری مسایل آگاهم و اگر ندانم یاد می‌گیرم. ماهیت این جشنواره به عنوان یک رویداد ملی باعث کشف استعداد و نیروی انسانی است ممکن است از یک فیلم بد یک فیلمبردار یا صدابردار خوب در بیاید.

وی درباره کیفیت آثار جشنواره اظهار کرد: جشنواره فیلم فجر در توسعه این صنعت نقش جدی دارد مگر اینچنین نیست که وقتی به موزه‌ای می‌روید و مجموعه‌ای از آثار می‌بینید برخی را دوست دارید برخی را نه؟ یا وقتی به کتابفروشی می‌روید مجموعه‌ای از کتاب‌ها را می‌بینید. در مقام رسانه و منتقد باید اتفاقا فیلم‌های بد را دید تا دلیلش را بیابید. سینما صنعت، هنر و تجارت است اصلا رشد سینما توسط تاجران صورت گرفته است نه فیلمسازان و نویسندگان. تجارت باعث رونق سینما شد و بعد به صنعت تبدیل شد و در ادامه ایده‌های هنری به میان آمد. حرفم این است که اتفاقا دیدن فیلم‌های بد برای دانستن خیلی موارد موثر است. من خیلی فیلم می‌بینم تقریبا در جهان فیلمی نیست که نبینم چون فقط اینچنین می‌فهمیم در جهان چه خبر است اتفاقا بخشی از جهان آن چیزی است که در فیلم هایی آمده که دوست نداریم. اینکه بخواهیم با مختصات جشنواره در قالب آنچه در ذهنتان است صحبت کنیم درست نیست. در آمریکا هم اینقدر فیلم خوب وجود ندارد، اما مدل جشنواره‌های آنها متفاوت است و مبتنی بر فیلم‌های دیده شده‌است نه فیلم‌های دیده نشده.

فیلم‌هایی که به جشنواره نرسیدند

شاهسواری در پاسخ به خبرنگار ایرنا در خصوص تعداد فیلم‌های حاضر و نبود برخی فیلم‌ها از جمله فیلم‌های محمد کارت یا مجید مجیدی و بهروز افخمی عنوان کرد: بعضی فیلم‌ها در جشنواره ثبت‌نام می‌کنند، اما در مرحله بعد فیلم به دبیرخانه نمی‌رسد، فیلمی بود که در زمان ثبت نام تازه فیلم‌برداری آن تمام شده بود و اصرار بر حضور در جشنواره داشت اما من ریسک نکردم که حضور داشته باشد چون مهمترین بخش پروسه ساخت فیلم پست پروداکشن آن است.

وی اضافه کرد: برخی فیلم‌ها اصلا ثبت‌نام‌ نکردند و برخی رسانه‌ها هم در خصوص حضور نداشتن این فیلم‌سازان نوشته بودند و حاشیه هایی ایجاد کرده بودند. ما شاهد بودیم برخی اصلا فیلم نساخته بودند که رسانه‌ها اسم آن ها را جزو فیلم‌سازان راه‌نیافته آورده بودند. با این حال همه فیلم‌هایی که ثبت نام کردند طبق مقررات حاضر شدند. حدود ۲۰ فیلم هم امکان ارائه نسخه پیدا نکردند. بعضی به صرف گرفتن پروانه ساخت ثبت نام کرده بودند و ساخته نشده بود و بعضی هم به مرحله نهایی نرسیده بود.

شاهسواری یاداور شد: حدود ۳ فیلم در حال ساخت بودند، اما امکان فرستادن نسخه را به لحاظ زمانی پیدا نکردند.

شاهسواری در پاسخ به پرسش خبرنگار تسنیم درباره هویت ملی جشنواره مطرح کرد: عشق و علاقه و و باور خودمان به این سرزمین را در سال گذشته در پوستر جشنواره نشان دادیم. امسال هم فیلم «شیر سنگی» برای پوستر انتخاب شد و خواستیم همان حس حرکت فیلم در پوستر باشد که برای همین منظور یک فریم انتخاب شد. به نظر من مهدی دوایی کار جذابی کرد البته عکس زمینه فیلم از جمشید بایرامی است.

وی درباره ایجاد دبیرخانه دائمی گفت: اینکه آیا با دبیرخانه دایمی این تبدیل به رویه ثابت می‌شود یا نه باید بگویم اگر نشود تبدیل به خسران می‌شود اگر کسی با رویکرد ملی درافتد چاره‌ای نیست که ور افتد این یک اصل تاریخی است و سابقه این سرزمین نشان داده که ما هستیم و باقی می‌مانیم و آینده را می‌سازیم البته نه بی دردسر و بی خسارت. کما اینکه همین الان هم بی خسارت نرسیده‌ایم هزاران هزار نفر در طول هزاران سال در نگهداری این سرزمین جان خود را داده‌اند این سرزمین با قطره قطره خون مردمانش ماندگار شده با فردوسی، مولانا، رودکی و… ماندگار شده است چه نعمتی از این بالاتر که می‌توانیم با زبان رودکی حرف بزنیم. ما همچنان راه می‌رویم، زندگی می‌کنیم و از دماوند بی برف غصه می‌خوریم این حال و احوال پیش از آنکه از شناخت آدم بیاید از قلب آدم می‌آید و با قلب به شناخت عمیق‌تری می‌رسیم.

دبیر جشنواره چهل‌چهارم به خبرنگار ایبنا درباره حضور فیلم‌های اقتباسی و توجه به آن توضیح داد: من جزو کسانی هستم که سال‌هاست درباره نبود مواجهه خلاقانه با متن به عنوان حلقه گمشده سینمای ایران صحبت کرده‌ام و چاره‌ای نداریم به آن منظر برگردیم، نه اینکه از آن دور بوده باشیم اما اساسا نیازمند بازنگری درباره این پدیده هستیم. سینما یک امر ترکیبی است و گاهی خلاقیت در برداشت هنرمندانه از یک متن است و جهان در سریال و سینمایی اینگونه کار می‌کند.در ضمن بر اساس فراخوان قرار گذاشتیم جایزه ای در یکی از بخش‌ها به صورت جداگانه اهدا شود.

شاهسواری در پاسخ به پرسش ایران‌فیلم پرس درباره فیلم «برمودا» ساخته محمد کارت بیان کرد: یکی از تاسف‌های شخصی من این است که نتوانستم فیلم «قاتل ‌و وحشی» را نمایش بدهم و به صراحت هم سال گذشته اعلام کردم. فیلم به دلایلی که خارج از فهم من است در پستو مانده است. نکته فیلم «برمودا» از این بابت نیست این دو فیلم بسیار متفاوت هستند دو جنس و دو فضا و دو جهان متفاوت دارند من «برمودا» را دیده‌ام نه به دلیل جشنواره بلکه محمد کارت با توجه به محبتش به من، من را در جریان گذاشته است. متاسفانه هنوز برای این فیلم هیچ امکانی فراهم نشده است با بغض می‌گویم هیچ فرصتی فراهم نشده است و چقدر خوب می‌شد که در جشنواره با شما فیلم را ببینیم.

وی در پاسخ به پرسش و نظر سینماپرس درباره ضعف‌های جشنواره بیان کرد: عمر من نمی‌رسد خطاهای چهل و چهار سال گذشته را درست کنم. بعد از چهل و دو دوره من به جشنواره اضافه شدم به ما که رسید آیا باید همه را با هم رفع کنم؟ این فهرست کردن اشکالات به نظرم کار درستی است به ما کمک می‌کند که بفهمیم روی چه مضامینی تمرکز کنیم ولی جداسازی مهمانان ویژه و این‌ها درست نیست. به هر حال مهمانان و صاحبان فیلم‌ها می‌آیند و در همان فضا فیلم را می‌بینید پس در این دوره استاندارد سازی صورت گرفته نه جداسازی. از فضای وسیع به فضای محدودتری رفتیم تا بشود کار کرد.

سپس شاهسواری به خبرنگار پانا درباره فیلم‌های قابل نمایش برای مخاطب کودک و نوجوان و نبود حضور کارگردان زن پاسخ داد: نبود فیلم‌سازان زن به جهت نساختن فیلم توسط آن‌هاست امیدواریم فیلم بسازند و در جشنواره‌ها شرکت کنند.

او افزود: فیلم با آن مفهومی که برای کودک و نوجوان باشد در بین فیلم‌های امسال موجود نیست.

هفت داور فیلم‌ها را داوری می‌کنند

شاهسواری در پاسخ به پرسش خبرنگار آنا درباره داوری‌ها یادآور شد: دچار فشردگی زمان و شرایط هستیم و فکر می‌کردم می‌توانم ترکیب نهایی داوران را اعلام کنم، اما درباره یکی دو نفر هنوز باید گفتگو کنیم، وگرنه امروز اعلام می‌کردیم. تعداد داوان هفت نفر خواهد بود. این را هم بگویم که نظام داوری امسال یکپارچه است سینما به ماهو سینما معرفی می‌شود، ضمن اینکه بخش مستند و فیلم کوتاه را ببینید. ممکن است دیگر فرصت نمایش آنها فراهم نشود. از نظر من داوری همه به سودای سیمرغ آمده‌اند. فیلم کوتاه و مستند جشنواره خاص خود را دارند ما باید به ماهو سینما حرف بزنیم همانطور که درباره فیلم داستانی نظراتی داریم فیلم کوتاه و مستند هم چنین است یکی از تغییرات جدی یکپارچگی داوری است تا ایده مرکزی هویت و رویکرد ملی در همه اجزای جشنواره هویدا باشد و از داوران هم حفظ این رویکرد را به شکل کلی خواسته‌ام.
وی درباره پرسش یکتاهنر درباره نمایش فیلم‌های کوتاه و مستند در جشنواره بیان کرد: نمی‌توانیم در سینماهای عمومی فیلم‌های کوتاه و مستند را نمایش بدهیم، اما در خانه هنرمندان فیلم کوتاه و مستند به نمایش درمی‌آید. امیدوارم سال آینده بتوانیم برای این بخش هم یک راه‌حل درست پیدا کنیم.

در پاسخ به سوال خبرنگار نگاتیو درباره برگزاری جشنواره در پردیس ملت با تاکیدی دوباره گفت: من پیش از این گفتم اما بدون شک ما برای اهالی رسانه به جهت کیفیت بهتر پردیس ملت را انتخاب کردیم و نکته دیگر این بود که خواستیم اهالی رسانه در آن حضور داشته باشند. ما برای جشنواره فجر خانه مشخصی نداریم میلاد هم پاتوق نیست به نظر من و باید به فکر یک کاخ مشخص جشنواره باشیم و این به مطالبه شما عزیزان رسانه نیاز دارد.